Isolatiewaarde R, Rc, Rd, U en Lambda

 

Isolatiewaarde / isolatiegetallen, hoe zit dat?

Hoger, lager...

 

Als consument zie je vaak door de bomen het bos niet meer. Hoe goed normeringsinstituten ook hun best doen, vaak wordt het een warboel aan cijfers en methoden. 

 

Anderzijds is het ook lastig om iets te verzinnen wat voor iedereen meteen duidelijk is. Bij isolatiewaarden moet het ene cijfer juist hoger zijn en het andere lager voor een betere waarde; dat is nu eenmaal zo.  Onderstaand proberen wij wat duidelijkheid voor u te brengen.

 

Ben je bezig met energiebesparing en op zoek naar maatregelen die je woning kunnen veraangenamen? Want isolatie betekent ook vaak meer comfort. Dan zijn isolatiewaarden natuurlijk belangrijk.  Immers, je wilt zo goed mogelijk isoleren en getallen hebben om de verschillende soorten isolatie van elkaar te onderscheiden. Je treft bijvoorbeeld in de praktijk de R-, Rc-, Rd- en U-waarde aan.
 

Isolatiewaarde?
 

De isolatiewaarde staat voor de mate waarin isolatiemateriaal isoleert. Een T-shirt isoleert bijvoorbeeld minder warm dan een wollen trui. De Rd-waarde van die wollen trui is namelijk vele malen groter dan de waarde van het shirt. Bij isolatiematerialen werkt dit precies hetzelfde. Hoe hoger de R-, Rd- of Rc-waarde, hoe beter de isolatiewaarde.

Om het verwarrend te maken:
 

De isolatiewaarde van een product is afhankelijk van de dikte en de λ (lambda)-waarde, oftewel de warmtegeleidingscoëfficiënt van een bepaald materiaal. Elk materiaal heeft een eigen warmtegeleidingscoëfficiënt Hoe lager deze waarde, hoe slechter deze de warmte geleidt en dus hoe beter het materiaal isoleert.  Hoe lager de lambda-waarde, hoe beter de isolatiewaarde.  Lambda gaat dus uit van warmtegeleiding/warmteoverdracht.

 

Hoge kwaliteit isolatiemateriaal bij erkende(!) bedrijven
 

Bij isolatiebedrijven in Nederland kun je er redelijkerwijs van uitgaan dat ze werken met goede isolatiematerialen. Vele van de gebruikte materialen hebben inmiddels hun waarde bewezen. Dit geldt voor materialen als isolatieschuim, thermoskussens en EPS-parels. Je hebt van sommige materialen wel meer nodig dan van het andere om dezelfde isolatiewaarde te halen.
 

Hoe lager de R-waarde, des te meer materiaal
 

De hoeveelheid materiaal die nodig is voor goede isolatie hangt af van de isolatiewaarde van het materiaal. Hoe lager de waarde, des te meer materiaal er nodig is voor eenzelfde resultaat.

(Je zou meer T-shirts over elkaar aan moeten trekken om dezelfde isolatiewaarde te krijgen als een wollen trui). Ook de dichtheid van het materiaal speelt dan een rol. Bij vloerisolatie heb je zo ook meer schelpen nodig om een net zo hoge isolatiewaarde te behalen als bij bijvoorbeeld PUR.

 

Vergelijking van de verschillende materialen

De isolatiewaarde van materiaal wordt bepaald met de volgende waarden:

De L-waarde (lambda-waarde): dit is de warmtegeleidingscoëfficiënt van het materiaal. Hoe kleiner de waarde, des te beter het materiaal isoleert.
De U-waarde wordt gebruikt bij zaken waar je geen dikte kan kiezen, zoals ramen. Ook hier geldt: hoe lager het getal, des te beter de isolatie. (Isolatie kun je bijvoorbeeld 10 of 15 cm dik nemen, terwijl een raam wordt aangeleverd; je kan deze niet stapelen)
De R-waarde (warmteweerstand): de warmteweerstand wordt berekend door de dikte van het materiaal in meters te delen door de L-waarde. Hoe hoger het getal, des te beter de isolatie. In Nederland wordt in het algemeen de minimale Rc-waarde van 3,5 gehanteerd. Deze norm lijkt de laatste jaren wel toe te nemen. Bij nieuwbouwwoningen gaat men al uit van een RC-waarde van 5,0.

 

Verschil tussen Rd- en Rc-waarde

De R-waarde wordt vaak uitgedrukt in Rc. Toch kom je ook de Rd-waarde tegen. Beide begrippen staan voor de isolatiewaarde van het materiaal. Een Rd-waarde (R-declared waarde) is de warmteweerstand van een materiaal, opgegeven door de fabrikant volgens NEN-EN 13165. Hoe hoger de Rd-waarde, hoe beter het isolerende vermogen van het materiaal, oftewel hoe beter het materiaal in staat is om in de winter de warmte in uw huis te houden, en in de zomer juist erbuiten! De Rd-waarde is afhankelijk van de lambdawaarde en de dikte van het materiaal.Iets meer de diepte in:

De R-waarde geeft het warmte-isolerend vermogen van een materiaallaag aan, vaak gebruikt als isolerende waarde van dubbelglas, muren, vloeren, daken. De R is de warmteweerstand van een materiaallaag. 
Met Rc wordt de totale R-waarde aangegeven van een constructie (spouwmuur, combinatievloer, dubbelglas e.d.).

Ezelsbruggetje: denk bij de R aan Resistance (weerstand, verzet) en bij de c van Rc aan het woord combinatie of constructie).

De berekening van de R-waarde is afhankelijk van de materialen waaruit de constructie bestaat.
De materiaalsoort wordt aangegeven door de λ-waarde lambda (de warmtegeleidingscoëfficiënt).
Om de warmteweerstand te bepalen, wordt de materiaaldikte, in meter, gedeeld door de λ-waarde. Hoe hoger de materiaaldikte, hoe beter de isolatie; een dubbel zo dikke laag heeft proportioneel ook een dubbel zo goede warmteweerstand.

De formule is R = d / λ, waarbij:
R = warmteweerstand in m² K/W
d = dikte van het materiaal in m
λ = warmtegeleidingscoëfficiënt in W/m·K; vaak wordt λreken genomen, d.w.z. de λ-waarde waarmee gerekend moet worden.

---

Resume hoger/lager:
 

• Hoe hoger de R--, Rc- en Rd-waarde, hoe beter de isolatie.
• Hoe lager de λ (lambda)-- en U-waarde, hoe beter de isolatie.
• Bij nieuwbouw (zie ook pagina kennis/EPC)
  Hoe lager de EPC-waarde, hoe energiezuiniger de woning is.

 

 

Eisen isolatiewaarden bij nieuwbouw, volgens het Bouwbesluit.

Jaar	Dak (Rc m²K/W)	Gevel (Rc m²K/W)	Vloer (Rc m²K/W)
Huidige eisen	6	4,5	3,5
2012	3,5	3,5	3,5
1992	2,5	2,5	2,5
1985	1,3	1,3	1,3
1975	1,03	0,69	0,26
1965	0,86	0,43	0,17