Totstandkoming van deze website, over ons... 'energiecoaches'

Na het volgen van een korte cursus, aangeboden door de gemeente, zijn wij als energieambassadeurs op stap gegaan en hebben wij belangeloos medemensen geholpen om tot energiebesparing te komen; enerzijds door een klein stukje gedragsverandering bij hen teweeg te brengen en anderzijds door het geven van tips voor woningverbetering. Dit project loopt in onze regio slechts een paar maanden per jaar. Dat is goed, want ook een energieambassadeur verdient wat vrije tijd, maar aan de andere kant bereiken we dan, met het bezoek van enkele tientallen woningen per jaar, niet zo heel veel mensen...

Vandaar ontstond het idee om het begrip ‘energieambassadeur’ te promoten, zodat er uiteindelijk meer ambassadeurs komen, dus meer woningen bezocht kunnen worden. Daarnaast kunnen bewoners natuurlijk zelf soms ook wel kijken wat er in hun woning voor verbetering vatbaar is; deze site moet hen daarbij helpen. En deze website kan ook gezien worden als ‘geheugensteuntje’ voor ons, energie-ambassadeurs (coaches), zelf.

Doelstelling in het kort:

Het zorgen dat mensen verstandiger omgaan met ‘energie', zodat uiteindelijk minder fossiele brandstoffen hoeven te worden gebruikt. Het mes snijdt daarbij aan twee kanten: het is beter voor ons milieu en het levert voor u een financiële besparing op.

Het begrip energieambassadeur/energiecoach promoten, zodat uiteindelijk in bijna elke gemeente dit project loopt.

Het brengen van algemene informatie omtrent wat er mogelijk is om uw woning te verbeteren.

Een naslagwerk / verzamelplaats voor u en de energieambassadeur te creëren.

Deze website zal langzaam maar zeker uitbreiden met algemene info en waar nodig aangepast en onderhouden worden door vrijwillige, enthousiaste en gedreven energieambassadeurs.

Wij wensen u veel energiebesparing en leesplezier.

Met vriendelijke groet, een clubje energiecoaches.

Energieambassadeurs, een kans voor Nederlandse gemeenten

Veel gemeenten willen een bijdrage leveren aan de energietransitie, de energiekosten voor hun inwoners beheersbaar houden en werkgelegenheid creëren. Bestaande woningen kunnen zodanig worden verbeterd dat de energierekening wegvalt of enorm verbetert Dat is gunstig voor de CO2-uitstoot, de woonlasten en de werkgelegenheid. Energieneutraal wonen is nu al mogelijk, hoewel niet elk project tot volle tevredenheid van de bewoners verloopt, maar de techniek is voorhanden en verbetert met de dag. Toch groeit het aantal verbouwingen niet vanzelf. Het grote publiek is onbekend met de mogelijkheden, en producten zijn nog lastig voorhanden en vaak duur. De transitie naar energieneutraal wonen vraagt dan ook om investeringen van de maatschappij als geheel, van huiseigenaar tot bouwer en bank. De overheid is hier niet de grote investeerder; wel kan zij dit transitieproces faciliteren en versnellen. Vooral door een platform te bieden waar mensen met energieneutrale ambities elkaar kunnen ontmoeten, en anderen kunnen inspireren en verder kunnen helpen.

De gemeente in de rol van facilitator is, omdat de gemeente zelf weinig middelen en geld ter beschikking heeft, dan een goede keuze.

Projecten als energieambassadeurs is dan een van de mogelijkheden om woningbezitters te motiveren iets aan energiebesparing te doen.

Tips voor de gemeente:

Basis - beweging - verleiding

In de basis kan de gemeente dus een aantal dingen regelen in de eigen organisatie. Onderdeel hiervan is het versoepelen van de regels en het erkennen van het belang van energiebesparen en energieneutraal wonen in allerlei relevant beleid. Goede interne afstemming en heldere informatievoorziening, waardoor burgers niet 'verdwalen' tussen afdelingen, is dan essentieel.

Een tweede niveau is het organiseren van beweging. Dit kan door zelf campagne te voeren of door lokale koplopers uit te nodigen om hun enthousiasme en kennis te delen met anderen. Door te organiseren dat vragers en aanbieders elkaar ontmoeten, wordt zaken doen bevorderd Daarnaast biedt het tevens een kans voor lokale ondernemers in de gemeenten; het mes snijdt dan aan meerdere kanten. Er komt werkgelegenheid, we komen dichter bij het doel van de CO2-uitstootreductie en bewoners worden bewuster van energieverbruik.

Het derde niveau is verleiding. Dit kan gaan om subsidiering van de uitvoering, maar er zijn goedkopere en wellicht effectievere manieren om uitvoering te stimuleren. Bijvoorbeeld door (kostenneutrale) prikkels in legeskosten en door het verstrekken van een tegemoetkoming

Wie gaat er over duurzaam en energieneutraal (ver)bouwen binnen de gemeente? In veel gemeenten wijzen de afdelingen Bouw en Woningtoezicht en de afdeling Milieu naar elkaar. Dit maakt het voor bewoners die energieneutraal willen bouwen verwarrend waar ze informatie en hulp kunnen vinden en aan wie ze vragen kunnen stellen. Door duidelijkheid te bieden over wie waarvoor verantwoordelijk is, kan de gemeente energieneutraal wonen stimuleren.

Eén contactpersoon binnen de gemeente Deze persoon fungeert binnen en buiten de organisatie als ambassadeur van energieneutrale bouw. Tevens heeft deze expert een netwerk van energieneutrale adviseurs, bouwpartijen en andere ambassadeurs naar wie hij kan doorverwijzen. Hij of zij weet wat er komt kijken bij een energieneutrale verbouwing. Binnen de gemeentelijke organisatie is het helder naar wie moet worden doorverbonden bij vragen over duurzaamheid en energie.

Verbinder van lokale energie Een belangrijke rol voor de contactpersoon is het verbinden van lokale initiatieven en het aanwakkeren van lokale energie. Waar woont een mogelijke doelgroep voor energieneutrale verbouwingen en hoe kan die worden bereikt?

Koplopers en lokale ambassadeurs vinden

De gemeente kan op zoek gaan naar initiatiefnemers, bewoners en ondernemers die geïnteresseerd zijn in energie-neutrale (ver)bouw. Door met hen in gesprek te gaan, wordt inzichtelijk waar ze tegenaan lopen en wat ze nodig hebben. Enthousiaste koplopers kunnen lokale ambassadeurs voor energie neutraal wonen worden.

Koplopers podium geven

Informatieavonden of een Energiecafé over energieneutrale verbouw brengen buren en anderen bij elkaar. Koplopers die vertellen over hun verbouwing naar energieneutraal zijn inspirerend. Er zijn diverse organisaties gespecialiseerd in het organiseren van bewonersbijeenkomsten. Het inschakelen van een externe partij geeft een andere dynamiek en imago aan de bijeenkomst.

Praktijkvoorbeelden tonen

Het zien van andere energieneutrale woningen blijkt een belangrijk onderdeel in het proces voordat bewoners zelf actie ondernemen.

Lokaal mensen verbinden, matchmaking;

De gemeente kan energieneutraal bouwen of verbouwen stimuleren door ontmoeting tussen vraag en aanbod te faciliteren. Dit werkt twee kanten op. Zodra de lokale bouwpartijen zien dat er veel vraag is naar energieneutraal wonen, zullen ze daarop aanbod ontwikkelen. Tevens zijn bewoners eerder geneigd energieneutraal te (ver)bouwen als ze zien dat de bouwpartijen weten hoe ze dat moeten aanpakken.

Informatiemarkt: oriënteren op vraag en aanbod

Het aantrekkelijke van een fysieke informatiemarkt is dat bewoners zich kunnen oriënteren en verschillende aanbieders kunnen vergelijken zonder zich verplicht te voelen advies of producten te kopen. Voor aanbieders is een markt interessant, omdat ze een grote groep geïnteresseerden kunnen bereiken en tevens inzicht krijgen in waar deze doelgroep echt behoefte aan heeft.

Spreekuur: één-op-één advies en verkoop

Diverse gemeenten faciliteren een spreekuur waar bewoners vragen kunnen stellen aan (lokale) energieadviseurs, bouwbedrijven, architecten etc. Als gemeente kun je helpen door publiciteit en een zaal te regelen en een selectie van marktpartijen uit te nodigen.

Start ook een project energieambassadeurs

Kortom, de gemeente kan een grote rol spelen om te komen tot besparing van energie, om te komen tot de doelstelling om vanaf 2020 alleen nog maar energieneutrale woningen te bouwen en om te stimuleren dat woningeigenaren hun woning verbeteren op het gebied van energieverbruik.

Een energieproject opzetten als ‘Energie Ambassadeurs’ is daarbij een van de manieren die kan.

Maak binnen uw gemeente (of samenwerkende gemeenten) een ambtenaar of werkgroep verantwoordelijk voor het project energie-ambassadeurs!

Laat hen een 2-daags opleidingstraject opstellen voor bewoners uit de gemeente die vrijwillig energieambassadeur willen worden. (Op onze pagina organisaties treft u websites van gemeenten die reeds succesvol aan de gang zijn; vraag hen eventueel om tips of presentaties voor de opleiding).

Hou de opleiding het liefst duidelijk en helder. Ga vooral niet te ver in op details, maar kijk naar logische zaken die eigenlijk meteen wel in het licht kunnen springen met betrekking tot energie besparen.

Als dit is uitgestippeld, kunt u een oproep plaatsen in lokale media en op de gemeentelijke websites om energieambassadeurs te werven.

Gelijktijdig kunt u ook al een oproep doen aan bewoners om zich op te geven voor een bezoek van een energieambassadeur.

Maak gebruik van wethouders, gemeenteraadsleden enz. om het traject naar buiten uit te dragen, maak persberichten en laat lokale kopstukken iets publiceren op Facebook, Twitter enz.

Stel iemand uit de werkgroep aan die zowel de aanvragen als aanmeldingen van de bewoners beheert als later samenbrengt.

Sommige van de deelnemende gemeenten draaien het project maar een aantal maanden per jaar, bij voorkeur in de wintermaanden, omdat bewoners dan weer denken aan hun draaiende gasmeter.

Voorbeeld:
Oproep tot energie-ambassadeurs in september en oktober
opleiding in november (maak een foto bij de uitreiking van de certificaten en gebruik die om middels persberichten bewoners te motiveren voor een bezoek om tot energiebesparing te komen)
Looptijd bezoeken: december t/m maart.
Het voordeel is dat de energieambassadeurs niet meteen de plicht voelen om het hele jaar bezig te zijn met vrijwillige bezoekjes. Daarnaast kun je misschien eraan denken om enkele zeer enthousiaste ambassadeurs met veel vrije tijd (gepensioneerde, werkzoekende) wel de gelegenheid te geven om aanmeldingen die buiten het seizoen binnenkomen te behandelen. Geef hen ook een taak mee binnen de werkgroep.

Zorg dat alle verschillende onderdelen op elkaar zijn afgestemd. Maak een project- en communicatieplan waarvan voornoemde tips onderdeel uitmaken.

Inspectie (leen)koffer energieambassadeur

Ook kun je eraan denken om uw energieambassadeurs uit te rusten met een 'inspectiekoffer'

Vaak is deze voordelig samen te stellen met behulp van lokale ondernemers, zoals bouwmarkten. Uit het bezoek van de energieambassadeur volgt mogelijk ook weer omzet voor die lokale ondernemers. Zo helpen we elkaar naar een gezonde toekomst.

Na het 'bezoekseizoen' kan de gemeente de koffers weer innemen en gereedmaken voor het nieuwe seizoen.
Als een project eenmaal is opgezet, kost het niet veel moeite om dit jaarlijks te herhalen. Immers, de actielijst en planning van
voorgaande jaren kan als leidraad worden aangehouden.

Een voorbeeld van zo'n inspectiekoffer

Een alu koffer met draagriem (Alutec 460 x 360 x 165 mm)

Inhoudsopgave geplastificeerd

Infraroodthermometer met laserpointer (lees eenvoudig temperaturen af van muren/leidingen) (Basetech IRT-350)

Energiekostenmeter (als voorbeeld om te tonen aan bewoners; zij kunnen tussen de stekker van een apparaat, zoals bijvoorbeeld een aquarium, deze meter plaatsen gedurende 'n week om te zien wat zo'n toestel nu eigenlijk verbruikt aan energie) (Cost Control 3000E)

Verlengsnoer (voor het zelf doen van een korte meting)

Schroevendraaier

Breinaald (nummer 4) (door buiten een opening in de gevel te zoeken, kun je met een breinaald vaak eenvoudig voelen of er isolatie in de spouw zit, en hoe dik deze is).

Rolmeter/rolmaat (voor het meten van isolatiedikte en om naast bovenstaande breinaald te houden voor spouwdikte bijvoorbeeld)

Inspectiespiegeltje 70 cm (voor onder of achter toestellen te kijken, of in de kruipruimte zonder er zelf in te hoeven)

LED-zaklamp (inspectie op donkere plaatsen zoals de kruipruimte of achter schotten op zolder)

Klembord voor formulieren

Elektronische gasaansteker (door deze voor dubbelglas te houden kun je aan het aantal reflecties zien of er coatings zijn aangebracht; tevens kun je bijvoorbeeld 'trek' vaststellen / uiteraard is voorzichtigheid geboden)

Balpen

Notitieblok

(eventuele gebruiksaanwijzing van infraroodthermometer en energiekostenmeter)

Tot slot: natuurlijk verdient het aanbeveling om jaarlijks, samen met de energieambassadeurs, een evaluatie te doen.
Immers, van elkaar kunt u leren en verbeteren richting de komende jaren.

Veel succes met het opzetten en onderhouden van een energieambassadeursproject in uw gemeente!

Rapportage en documenten

6 stappen naar klimaatneutrale gebouwde omgeving
(728 kB) CE Delft
Top 10 milieubelasting van de gemiddelde consument
(3209 kB) CE Delft
Nederlandse elektriciteitsleveranciers in kaart
(345 kB) CE Delft