Wat is een energiecoach / energieambassadeur?
 

"Als vrijwillige energiecoach zet ik mij in om huishoudens te ondersteunen bij het verlagen van hun energieverbruik, energiekosten en CO₂-uitstoot. In een tijd waarin energieprijzen stijgen en duurzaamheid steeds belangrijker wordt, vervult de energiecoach een cruciale rol binnen de gemeenschap. Mijn motivatie komt voort uit de overtuiging dat iedereen recht heeft op een betaalbare, comfortabele en duurzame woning".

 

Wat is het doel van het vrijwilligerswerk?

Het doel van mijn inzet als energiecoach is drieledig:

• Bewustwording creëren rond energieverbruik en energiebesparing.
• Praktische ondersteuning bieden met haalbare en betaalbare maatregelen.
• Bijdragen aan duurzaamheid en het verminderen van energiearmoede.

Door bewoners persoonlijk te begeleiden, help ik hen inzicht te krijgen in hun energieverbruik en geef ik advies op maat dat aansluit bij hun woon- en leefsituatie.

 

Wat zijn de werkzaamheden en aanpak van een energiecoach?

Mijn werkzaamheden bestaan uit:

• Huisbezoeken bij bewoners die behoefte hebben aan energieadvies.
• Het analyseren van energieverbruik en woningkenmerken.
• Het geven van praktische tips, zoals het toepassen van tochtstrips, radiatorfolie, LED-verlichting en het efficiënt instellen van de thermostaat.
• Uitleg geven over subsidies en gemeentelijke regelingen.
• Het stimuleren van gedragsverandering op een positieve en toegankelijke manier.

Tijdens gesprekken neem ik de tijd om te luisteren naar de zorgen en vragen van bewoners. Vaak gaat het niet alleen om techniek, maar ook om financiële onzekerheid of gebrek aan kennis. Door vertrouwen op te bouwen, ontstaat ruimte voor verandering.

 

Persoonlijke motivatie

Wat mij vooral motiveert, is het directe effect van mijn inzet. Kleine aanpassingen kunnen al leiden tot merkbare besparingen. Wanneer bewoners aangeven dat hun energierekening is gedaald of dat hun woning comfortabeler aanvoelt, geeft dat veel voldoening.

Daarnaast versterkt dit vrijwilligerswerk mijn eigen kennis en vaardigheden op het gebied van communicatie, duurzaamheid en probleemoplossend denken. Ik leer om complexe informatie eenvoudig en begrijpelijk over te brengen.
 

Impact op de gemeenschap

De inzet van energiecoaches heeft een bredere maatschappelijke impact:

• Verlaging van energiekosten voor huishoudens.
• Vermindering van CO₂-uitstoot.
• Versterking van sociale betrokkenheid in de wijk.
• Ondersteuning van kwetsbare huishoudens.

Door samen te werken met lokale organisaties en gemeenten wordt het bereik vergroot en kunnen meer mensen geholpen worden.

 

Conclusie

Het vrijwilligerswerk als energiecoach is voor mij een waardevolle en betekenisvolle inzet voor de samenleving. Het combineert duurzaamheid, sociale betrokkenheid en praktische hulpverlening. Door bewoners te ondersteunen bij energiebesparing draag ik bij aan een duurzamere toekomst én aan het welzijn van mijn medemens. Dit werk bevestigt mijn overtuiging dat kleine acties, wanneer ze gedeeld worden binnen een gemeenschap, kunnen leiden tot grote positieve veranderingen.  

 

Noot: Naast vrijwillige energieambassadeurs en coaches via het energieloket bestaan er ook organisaties die een vergoeding vragen voor het advies. Vaak gaat het daar dan om betaalde energieadviseurs.  Spreek dit dus goed af voordat u een bezoek aanvaardt.

 

De overheid geeft subsidie (ISDE) op het verduurzamen van uw woning.

Link: Profiteer van de ISDE-subsidie of goedkope lening verduurzamen.

De energiecoach kan je helpen om inzicht in jouw woning te krijgen en wijst je vaak ook de weg m.b.t. subsidie of een goedkope lening.

Een energiecoach of energieambassadeur kan je helpen om inzicht te krijgen in het energieverbruik van je woning en mogelijkheden om energie te besparen. Via bijvoorbeeld het energieloket van de gemeente kun je vaak een afspraak aanvragen. Op jouw verzoek komt een energiecoach bij je thuis langs en loopt samen met jou de woning door. Daarbij wordt gekeken waar verbeteringen mogelijk zijn, bijvoorbeeld op het gebied van isolatie, verwarming of energiegebruik. Je kunt dit zien als een praktische energiescan van je woning.

Naast de woning zelf wordt vaak ook gekeken naar dagelijkse gewoontes en energiegedrag. Denk hierbij aan het sluiten van ramen en deuren, goed ventileren, verlichting uitschakelen in lege ruimtes of bewust omgaan met de duur van een douchebeurt. Kleine aanpassingen kunnen samen een merkbaar verschil maken.

 

De benaming verschilt per gemeente: soms wordt gesproken over een energiecoach en soms over een energieambassadeur. Hoewel de naam anders kan zijn, gaat het in de praktijk om dezelfde rol.

 

Energiecoaches hebben uiteenlopende achtergronden. Sommigen hebben een technische opleiding of werkervaring, maar dat is zeker geen vereiste. Veel energiecoaches zijn ervaringsdeskundigen die hun eigen woning al energiezuiniger hebben gemaakt en hun kennis graag delen. Daarnaast zijn er ook professionals met praktijkervaring die hun expertise inzetten en ondersteunen bij het begeleiden van bewoners en nieuwe energiecoaches. Het belangrijkste is dat zij hun kennis en ervaring gebruiken om bewoners op een toegankelijke en praktische manier verder te helpen.

---

Energie Quickscan in het buurt- of dorpshuis

Er zijn ook energieambassadeurs die hun kennis liever in één keer breed uitdragen tijdens een infoavond in het buurthuis. Vaak zijn er binnen de gemeente woonwijken waarin hetzelfde type woning vaak voorkomt. Op die manier hoeft men niet elke woning door, maar kan men bijvoorbeeld 1 woning van dat type als voorbeeld stellen en aan de hand van foto's een presentatie maken. Ieder mens heeft zo zijn eigen kundigheid en manier van aanpak. Uiteindelijk is het doel hetzelfde: zorgen dat er minder verbruik is van m³ aardgas en/of minder kWh stroom en zodoende samen bijdragen aan een beter milieu. Er zijn vrijwilligers die gratis werken in hun vrije tijd, maar er zijn ook organisaties die een (redelijke) onkostenvergoeding vragen voor een bezoek aan huis.

 

Energieloket:

Volgens de afspraken uit het Klimaatakkoord moet iedere gemeente in Nederland beschikken over een energieloket. Deze loketten zijn bedoeld als toegankelijke plek waar inwoners terechtkunnen voor hulp en advies over energiebesparing, het verduurzamen van hun woning en informatie over beschikbare subsidies en financieringsmogelijkheden.

Daarnaast wordt gewerkt aan de ontwikkeling van zogenoemde energiehuizen: centrale locaties waar inwoners alle informatie en ondersteuning rondom verduurzaming op één plek kunnen vinden. Het doel is om het eenvoudiger te maken om stappen te zetten richting een energiezuinige woning.

Gemeenten kunnen zelf bepalen hoe zij hun energieloket vormgeven, zodat het aansluit bij lokale behoeften en mogelijkheden. In de komende jaren wordt dit verder ontwikkeld en uitgebreid. Ook de actualisatie van het warmteprogramma in 2026 kan invloed hebben op de manier waarop energieloketten worden ingericht en ingezet.

Dit is belangrijk, omdat het inwoners helpt om beter inzicht te krijgen in de mogelijkheden om hun woning te verduurzamen. Dat kan niet alleen leiden tot lagere energiekosten en meer wooncomfort, maar draagt ook bij aan een duurzamere leefomgeving en het behalen van de klimaatdoelen. Bovendien maakt een centrale plek voor informatie en ondersteuning het makkelijker om de juiste hulp te vinden.

 

Sommige gemeenten hebben dit ondergebracht bij landelijke partijen en maken gebruik van een website en een regionaal bezoekerscentrum als loket, zoals bijvoorbeeld https://regionaalenergieloket.nl/.

Samenwerking: Het fysieke loket kan ook in samenwerkingsverband tot stand komen.  Een voorbeeld:

Woonwijzerwinkel

Een ander voorbeeld is de (Stichting) Woonwijzerwinkel, die het loket is voor de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Goeree-Overflakkee, Gouda, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam en Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Westland, Westvoorne en Zoetermeer.  Gebundelde krachten dus. Bewoners van deze gemeente kunnen in de Woon Wijzer Winkel ideeën opdoen voor het verduurzamen van hun woning.  

(foto: Woonwijzerwinkel te Rotterdam / Energieloket, inmiddels gevestigd in Vlaardingen)

Inmiddels is er ook een in Kerkrade (Limburg) en Tiel (Rivierenland). In de woonwijzerwinkel worden tastbaar de mogelijkheden getoond en er lopen mensen met kennis rond waarmee je jouw wensen kunt bespreken.  Eigenlijk zou het mooier zijn als elke regio zo’n woonwijzerwinkel zou hebben. Een plaats waar men terecht kan met vragen over de verduurzaming van hun woning. In onze 'fantasie' zien we bijvoorbeeld gepensioneerde ‘bouwvakkers en installateurs’ om beurten vrijwillig een of 2 dagen in de week deze 'winkel' bestieren. Dat geeft een zinvolle invulling aan hun ‘oude dag’ en het draagt bij aan de verduurzaming van ons land.  Natuurlijk onder begeleiding en met training van deskundigen. 

---

Energiecoöperatie

Ook zijn er in ons land verschillende Regionale Energiecoöperaties opgericht. Sommige gemeenten betrekken de Regionale Coöperaties mee in de totstandkoming van het energieloket.

 

Wat is een energiecoöperatie? 

Dit is een initiatief van lokale bewoners, die de handen ineen slaan en aan de slag gaan met duurzame energie. Dat kan zijn door te investeren in de opwekking van zon- of windenergie. De opbrengst hiervan wordt gebruikt voor andere investeringen in de lokale gemeenschap. In sommige gevallen zijn de vrijwillige energieambassadeurs of coaches ondergebracht bij de energiecoöperaties, in andere gevallen bij de energieloketten en een enkele organisatie draait op zichzelf. 

 

Enkele filmpjes als inspiratie: 

De energiecoach en het '80-55-35-plan'.

Deze werkwijze gaat uit van een brede basis van aspecten als gezondheid, comfort, betaalbaarheid en veiligheid, aspecten die alle van belang zijn. Het is dus meer dan alleen duurzaamheid; het geeft ook aandacht aan zaken als: passend bij bewonerswensen, slimme volgorde en een planmatige aanpak.

Een goed plan begint met inzicht

Er wordt begonnen met een uitgebreide nulmeting (hoe het op dit moment is).  De nulmeting geeft inzicht in de huidige prestaties van de vijf pijlers: gezondheid, comfort, veiligheid, betaalbaarheid en duurzaamheid Het gaat dus niet alleen over energie, maar ook over kwaliteit van binnenmilieu, de technische staat van bijvoorbeeld de CV-leidingen en het afgiftesysteem. Soms wordt zelfs ook nog een loden waterleiding ontdekt. Maar ook groot onderhoud, brand- en inbraakveiligheid komen ter sprake.
Naast de nulmeting wordt er ook samen met de bewoners stilgestaan bij hun woonwensen (denk o.a. nul treden: slapen, douchen, wonen op de begane grond) en wordt bekeken of er toekomstige momenten (bijvoorbeeld een verbouwing) gecombineerd kunnen worden met het treffen van verduurzamingsmaatregelen. Op basis van deze inzichten zijn bewoners in staat om samen met de energiecoach tot een eigen plan te komen voor de woning.

Van 80 naar 55

● Ventilatie, kierdichting en monitoring (van 80ºC naar 55ºC cv-aanvoer). Door de kierdichting van de woning aan te pakken en tegelijkertijd zoveel als mogelijk het binnenklimaat te conditioneren*, kan de warmtevraag van de woning worden gereduceerd. De gezondheid blijft dan op orde, de comfortbeleving wordt vaak vergroot, en de warmtevraag wordt teruggebracht. Op deze wijze wordt een eerste essentiële stap gezet naar een laagtemperatuurverwarming in de toekomst. (*ventilatie / wtw) en kan een hybridesysteem efficiënt worden toegepast. 

Van 55 naar 35

Het verbeteren van de woning op momenten dat het bij je past.  Bij de vervolgstap van 55ºC – 35ºC warmtevraag moet je denken aan een goed geïsoleerd dak, ramen, gevel en vloer. Deze stap maken weinig mensen in één keer. Dit komt meestal aan de orde bij aan- of verkoop van het huis of een grote verbouwing. Radiatoren kunnen dan bijvoorbeeld gewisseld worden voor vloerverwarming of convectoren Als dit gebeurt, kun je met een aanvoertemperatuur van 35 ºC de verwarming voeden en wordt je woning met Laag Temperatuur comfortabel en energiezuinig warm.

 

Isoleren: niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor uw portemonnee.

Woningverbetering brengt de energiekosten flink naar beneden. Onderstaand ziet u een tabel met het geschatte gasverbruik voor een woning met een gebruiksoppervlak (GO) van 100 m² (40 m² bg + 40 m² 1e etage + 20 m² zolder).

 

U ziet dat als u de isolatiewaarde verbetert, het gasverbruik flink omlaag gaat. Als voorbeeld:
Stel dat u bij een 100m² GO-woning uit 1976 de isolatie verbetert van RC 1,03 naar RC 5, dan bespaart u (richtgetal) 2341 m³ - 892 m³ = 1449 m³ gas per jaar. 

 

Stel dat uw woning een GO heeft van 130 m² (BG 48 m² + 1e verdieping 48 m² + zolder 34m²)

U deelt dan het gasverbruik door 100 en vermenigvuldigt dit weer met 130.

Stel dat we dezelfde woning uit 1976 als voorbeeld nemen en we gaan van Rc 1,3 naar Rc 5 toe:

Rc 1,3 geeft 2341 m³ gas: 100 m² = 23,41.  Deze uitkomst x 130 m² = 3043,3 m³ gas

Rc 5 geeft 892 m³ gas : 100 m² = 8,92. Deze uitkomst x 130 m² = 1159,6 m³ gas.

Besparing is dus 3043,3 m³ minus 1159,6 m³ = 1883,7 m³ gas per jaar.

Als 1 m³ aardgas € 0,80 kost, is de besparing per jaar dus 1883,7 x € 0,8 = € 1506,96 per jaar.
 

(snelle controle som op een andere manier bij 100 m² was de besparing 1449 m³ gas. Bij 130 m² wordt dit x 1,3 (1449 x 1,3) = 1883,7 m³ gas)  Bovenstaande tabel is overigens ook leuk om uw woning ernaast te houden. Vergelijk de gasverbruiken hierboven met die van u, en u ziet bijvoorbeeld dat uw woning uit 1965 inmiddels (na woningverbetering) gelijk is aan een woning uit bijvoorbeeld 2005.

---

Laat je inspireren door Alex Laskey. Klik hier voor zijn presentatie.

---

Samen kunnen we het verschil maken!